Onlangs ging in Venetië de architectuurbiënnale van start. Van 29 augustus tot en met 21 november zijn in de Noord-Italiaanse stad tal van architectuur-exposities te zien. De Nederlandse inzending - ontworpen door Rietveld Landscape - is leeg. Of...?

De Nederlandse installatie bestaat uit een lege zaal. Maar achterin de ruimte is een trap waarmee een extra verdieping ontsloten wordt. En deze verdieping is bepaald niet leeg; op dit deel van de expositie is een onafzienbaar blauw schuimlandschap van Nederlandse gebouwen geplaatst. Het zijn alle gebouwen die momenteel leegstaan. Met de bijzondere installatie wil Rietveld Design de noodzaak van hergebruik aankaarten.

"De installatie 'Vacant NL, where architecture meets ideas' roept de Nederlandse overheid op om het enorme potentieel aan inspirerende, leegstaande gebouwen uit de 17e,18e,19e ,20e  en 21e eeuw te benutten voor creatief ondernemerschap en innovatie", aldus Rietveld Landscape in een toelichting op het bijzondere ontwerp.

"De Nederlandse overheid wil uiterlijk in 2020 bij de top vijf van kenniseconomieën in de wereld behoren. De creatieve industrie is één van de vijf sleutelgebieden in deze Kennis en Innovatie Agenda. De transitie naar zo’n creatieve kenniseconomie vereist niet alleen excellent onderzoek en onderwijs, maar ook specifieke ruimtelijke condities. Onze visie neemt de nationale politieke ambitie serieus en zet leegstand in voor het bevorderen van innovatie binnen de creatieve kenniseconomie."

De complexe vraagstukken waarvoor onze samenleving momenteel staat vragen volgens Rietveld Landscape om innovatie. "Het gaat ons om een cultuur van ontwerp waarin samenwerking tussen wetenschappers en creatieve pioniers centraal staat. Een nationale strategie van tijdelijk hergebruik van (overheids- en publieke) gebouwen verlaagt de drempel voor creatief ondernemerschap en maakt inspirerende ruimtes beschikbaar voor pas afgestudeerden, vaklieden en andere initiatiefnemers. Vacant NL maakt zo nieuwe verbindingen tussen vakgebieden mogelijk en bevordert experiment."

Als curator heeft Rietveld Landscape voor het ontwerp van de installatie een team samengesteld dat bestaat uit mensen met interesse in de innovatieve potentie van leegstand en internationale ervaring in de creatieve industrie: Jurgen Bey (ontwerper), Joost Grootens (grafisch ontwerper), Ronald Rietveld (landschapsarchitect), Erik Rietveld (filosoof/econoom), Saskia van Stein (projectleider NAi), Barbara Visser (beeldend kunstenaar). Voor de tentoonstellingsbouw zijn Landstra & De Vries en Claus Wiersma(ontwerper) verantwoordelijk.

Architectenbureau Kossmann.dejong heeft voor de Grote of Sint-Laurenskerk in Rotterdam de museale tentoonstelling ‘Laurenskerk, een monument vol verhalen’ ontworpen en ingericht. De tentoonstelling wordt vrijdag 10 september om 14.30 uur geopend door prins Willem-Alexander.

Het ontwerp voor de tentoonstelling in de Laurenskerk is gebaseerd op verhalen die in het gebouw besloten liggen. “Er wordt geput uit een geschiedenis van ruim vijf eeuwen, van het begin van de stad en door verschillende eeuwen kijkend naar de toekomst”, aldus het architectenbureau. “Het is geen tentoonstelling in de traditionele zin van het woord omdat er geen collectie is om ten toon te stellen. Er zijn verhalen en aanleidingen die verbeeld en getoond worden. Het is een eigentijdse multimediale presentatie geworden die recht doet aan het gebouw en die verheldering en verdieping biedt aan de Rotterdamse gemeenschap en aan de stadstoerist.”

In de kapellen van de kerk zijn thema´s verbeeld, die allemaal met de Laurenskerk en Rotterdam te maken hebben. Zo heeft elke kapel zijn eigen thema gekregen en zijn vorm en inhoud altijd specifiek voor het onderwerp. Elke kapel is telkens weer anders. Een tentoonstelling die de muren laat spreken over heden en verleden, over leven en dood, over het bombardement en de wederopbouw en over de stilte van de stad.

“Met de inrichting is een nieuwe laag aan de sobere wederopbouwarchitectuur van de kerk toegevoegd. Het is geen tentoonstelling in de ruimte geworden maar de ruimte werd de tentoonstelling ”zegt Herman Kossmann, een van de twee partners van Kossmann.dejong.