Topsportonderwijs in topgebouw

In Eindhoven werd in september 2012 een bijzonder onderwijsgebouw in gebruik genomen. De door Mecanoo architecten ontworpen Fontys Sporthogeschool in Genneper Parken in de Brabantse lichtstad blinkt uit door innovatie en transparantie. Het meubilair werd geleverd door inrichter Gispen. Auteur: Henk-Jan Hoekjen.


In de mediatheek zijn onder meer de Gispen NL Clubdesk, de Herman Miller Setu bureaustoel en maatwerk boekenkasten toegepast.

Sport is ‘hot’ in de hedendaagse maatschappij. Onder meer door het verdwijnen van de zuilen en de voortgaande secularisatie is het belang van sport als bindend element in onze samenleving de laatste tientallen jaren sterk toegenomen. Dit toegenomen belang is herkenbaar in de aandacht die er de laatste jaren is voor sportaccommodaties. In Heerenveen  bakkeleit men al enige tijd over een nieuw te bouwen Thialf-schaatsstadion, in Rotterdam kruist men de degens over een aldaar te verrijzen ‘Kuip van de 21ste eeuw’ en in Eindhoven is men druk doende de Genneper Parken te transformeren in een ‘sportlandgoed’.
Eén van de instellingen die het sportieve karakter van Eindhoven moet waarborgen, is de recentelijk in gebruik genomen Fontys Sporthogeschool Eindhoven. “Met deze school is de eerste stap gezet in de transformatie van dit sportpark naar een sportlandgoed”, stelt architectenbureau Mecanoo, dat verantwoordelijk is voor het ontwerp van zowel het gebouw als het interieur van de bijzondere onderwijsinstelling. “Fontys Sporthogeschool vormt een belangrijke schakel in het netwerk van sportaccommodaties in het 200 hectare tellende sport- en recreatiegebied en versterkt het imago van Eindhoven als topsportstad.”


Veel maatwerk in de gangzone.


Fontys Sporthogeschool maakt sinds september 2012 gebruik van een geheel nieuw gebouw, dat in een aantal jaren gerealiseerd is. “De eerste plannen dateren van begin 2009”, vertelt Daniëlle Pigmans, Projectleider Huisvesting & Facilitaire Zaken bij Fontys. “Daarbij zijn we samen opgetrokken met de gemeente Eindhoven. Gezamenlijk hebben we een projectteam samengesteld, dat verantwoordelijk is geweest voor het gehele traject, van de eerste plannen tot en met de opening in september 2012.” Het betrof een ingrijpend traject. De nieuwbouw verenigt namelijk twee sportopleidingen, die voorheen gehuisvest waren in Sittard en Tilburg. Mecanoo: “Sinds het studiejaar 2012/2013 kunnen tweeduizend studenten en docenten dagelijks gebruikmaken van de state of the art topsportfaciliteiten in het nieuwe gebouw en die in de omgeving, zoals het Pieter van den Hoogenband Zwemstadion, het voetbalstadion en het Indoorsportcentrum.” 

Mecanoo heeft een sociaal onderwijsgebouw ontworpen, dat bijdraagt aan de levendigheid van Genneper Parken. “Het slimme aan Fontys Sporthogeschool is dat de meeste sportaccommodaties zich op de eerste verdieping bevinden”, meldt het architectenbureau. “Een bakstenen daksculptuur, waarin het merendeel van de NOC*NSF-gecertificeerde sportvoorzieningen is ondergebracht, zweeft boven de transparante begane grond. Hierdoor ontstaat geen dichte sportdoos, maar een begane grond, die een dynamische relatie aangaat met de parkachtige omgeving. De compacte opzet heeft als bijkomend voordeel, dat er ruimte over is voor een ruime plint die uitnodigt tot sport en ontmoeting.”
Het complex heeft een uitgekiende logistiek, waardoor er volgens Mecanoo een maximale verwevenheid tussen sport en onderwijs ontstaat. Het compacte gebouw is verder uitgerust met een duurzaam energiesysteem. “Onderwijsruimtes zijn maximaal op het noorden georiënteerd”, aldus de architect. “Aan de zuidkant heeft het gebouw een overstek, waardoor er minimaal gekoeld hoeft te worden. De houten afwerking op muren en plafonds is van duurzaam bamboe. Elektriciteit wordt geleverd door PV-cellen die geïntegreerd zijn in de dakbedekking van de sportzalen. Zonnecollectoren op de overige daken verwarmen het water in het gebouw.”



In de medewerkerszone werden de Gispen Ellen Lounge, de Gispen CubiC, de Gispen NL Clubdesk en de Herman Miller Mirra-bureaustoel geplaatst .

De Fontys Sporthogeschool is niet alleen transparant en duurzaam, maar ook innovatief en functioneel, benadrukt projectleider Daniëlle Pigmans. Hierbij verwijst zij onder meer naar het inrichtingsconcept Het Nieuwe Werken, dat is toegepast in het onderwijs- en kantoordeel van het  gebouw. “Aanvankelijk was het de bedoeling om traditionele kantoren te realiseren”, vertelt zij. “Maar gaandeweg zijn we er in nauw overleg met de Fontys Sporthogeschool toe overgegaan om het traditionele kantoorconcept los te laten en op een andere manier over huisvesting na te denken.” Mecanoo heeft in samenwerking met Gispen het huisvestingsconcept vertaald naar een passend interieurontwerp. “Om dit te laten slagen, werd er een projectteam in het leven geroepen waarin het onderwijs, IT, P&O en de Dienst Huisvesting vertegenwoordigd waren.” Want alleen op die manier is het volgens Pigmans mogelijk om zo’n ingrijpende verandering succesvol door te voeren.



In de gangzone (en op diverse andere plekken in de school) werd de Random Light van aanbieder Moooi toegepast.

Bij de precieze invulling van Het Nieuwe Werken hebben Mecanoo en Gispen volgens Pigmans een belangrijke rol gespeeld. Namens Gispen fungeerde Accountmanager Onderwijs Jeroen Verweij als eerste aanspreekpunt. “Vanuit mijn rol binnen Gispen ben ik regelmatig betrokken bij geheel of gedeeltelijke nieuwe inrichtingen binnen het middelbaar en hoger onderwijs”, vertelt de Gispen-medewerker. “Door deze ervaring is het mogelijk klanten een goed advies te geven, resulterend in een aangename werkomgeving voor de student en docent.” Gispen was vanaf begin 2012 betrokken bij het project. Vanuit het bedrijf werd aan dit project een interieurarchitect gekoppeld om aan het advies en de visie van Mecanoo een goede invulling te kunnen geven. Verweij: “Mijn rol in dit traject was met name de juiste balans te vinden tussen de wensen van de opdrachtgever en de te kiezen oplossingen die zijn aangeboden.”
Het interieur van de Fontys Sporthogeschool draagt een duidelijk ‘Gispen-karakter’.  Zo is de collegezaal – met honderdvijftig plekken – geheel ingericht door de Culemborgse fabrikant. Ook in de kantoorruimtes zijn nogal wat producten van het bedrijf te vinden, waaronder Gispen CubiC en Ellen Lounge. Dit zijn meubels die volgens Gispen optimaal tegemoet komen aan de eisen van Het Nieuwe Werken. Ze bieden onder meer de mogelijkheid tot concentreren, samenwerken en ontmoeten. “Zowel Ellen Lounge als CubiC zijn opgebouwd met geperforeerde wanden met akoestische vulling, die een goede bijdrage leveren aan de prettige akoestiek in de open kantoorruimtes”, vult Verweij aan.
In de Mediatheek is gekozen voor Gispen NL Clubdesk en diverse lounge-elementen (waaronder Moroso Freeflow). “Door het enorme aanbod in diversiteit is het voor een student van deze tijd prettig om de gewenste activiteit uit te voeren op de plek waar de student op dat moment de voorkeur voor heeft”, zegt Verweij. “Ook de gangzones bieden veel plaats voor studenten. Ingebouwde treincoupes en open projectruimtes worden afgewisseld met fantastische loungemogelijkheden voor de student, onder andere met de Little Miss O van Quinze Milan.”


In het restaurant worden maatwerktafels gecombineerd met de more of Less chair van NgispeN.

In het project is voorts het nodige maatwerk toegepast. Dit geldt bijvoorbeeld voor de medewerkerbalie en de boekenkasten. Ook de wangentafels (inclusief ingebouwde voetbaltafels!) en het bamboe zitmeubel in het restaurant en de sportfoyer werden speciaal voor dit project ontworpen door Mecanoo. “Hier is de combinatie met de More or Less chair van NgispeN gemaakt”, legt Verweij uit. “Het maatwerkmeubilair is geproduceerd door onze interieurbouwpartner Sant en Steenland.”
Het eindresultaat van al deze inspanningen mag er zijn. In de Genneper Parken is een sport- en onderwijsaccommodatie verrezen, die de topsportambities van Eindhoven kracht bijzet. “Bovendien zijn de medewerkers en de studenten zeer tevreden over het gebouw”, besluit projectleider Daniëlle Pigmans. “Doordat we gedurende het gehele nieuwbouwproject voortdurend de toekomstige gebruikers geraadpleegd hebben, is een gebouw ontstaan dat door alle gebruikers omarmd wordt.”


www.mecanoo.nl
www.gispen.nl
www.sporthogeschooleindhoven2012.nl
www.fontys.nl/sporthogeschool