Een gebouw in een gebouw

Hoe bijzonder wil je het hebben: een kantoorpaviljoen in een kerk. Combinatie Jeugdzorg in Eindhoven koos ervoor en inmiddels zijn medewerkers en cliënten bekeerd tot hun prachtige nieuwe onderkomen. Auteur: Wilma Schreiber, foto’s: Bas Gijselhart en Tommy de Lange voor Aarts & Co.

Godelieve de Vries, staffunctionaris Facilitaire Zaken Combinatie Jeugdzorg Eindhoven, wist het meteen toen ze 5 jaar geleden de Pastoor van Arskerk voor het eerst zag: dit wil ik ontwikkelen voor het nieuwe onderkomen van onze afdeling oudere jeugd. Vorig jaar november was het zo ver en vond de officiële opening plaats. Een maand eerder trokken medewerkers, cliënten en nog een paar huurders in de kerk en aanpalende pastorie, die gerenoveerd werden door Wijnen Architecten in Den Bosch, tevens de ontwerper van het in de kerk geplaatste drie verdiepingen tellende kantoorpaviljoen voor corporatie Woonbedrijf en huurder Combinatie Jeugdzorg. Op de begane grond bevindt zich verder de receptie, een keuken, open ontmoetingsplekken en een aantal spreekkamers.
Studio Breuer werd aangetrokken als interieurarchitect; Misha Breuer richtte al eerder panden in voor Combinatie Jeugdzorg. “Zij kennen mijn kwaliteiten, ik ken de organisatie en weet wie de gebruikers zijn, dat is een pré”, zegt hij.


De oorspronkelijke ruimte van de kerk is nog heel voelbaar.

Zijn ontwerp kwam tot stand in nauwe samenspraak met de architect. “Ik wil dat het interieur onderdeel wordt van het gebouw en ontwerp, en niet alleen decor is, zonder aansluiting bij de omgeving.” Het dubbele paar ogen van opdrachtgever en architect was niet altijd even gemakkelijk, maar de discussie tilde het plan ook naar een hoger niveau. En anders dan bij nieuwbouw, was niets standaard. “Hier wil je de plank niet misslaan. Het gebouw heeft een duidelijke sfeer. Wat ga je daar nog aan toevoegen? Ik kon niet opboksen tegen het rood van het paviljoen. Dat wat eromheen staat, gaat dan ook meer richting de kleurstelling van de kerk. De banken zijn van een donkere houtsoort, met okergele bekleding die aansluit bij het metselwerk.” Om het rustig te houden, koos Breuer bij het losse meubilair voor grijstinten, om aan te sluiten bij de grijze vloer. Met af en toe een frivool accentje in de spreekkamers, bijvoorbeeld in de vorm van een gele of rode ‘About a Chair’-stoel van het opkomende merk Hay.
Een ander vraagstuk was: hoe vul je de enorme ruimte van de kerk, zonder overbodig meubilair neer te zetten? “Je kunt er geen formule op loslaten van zoveel vierkante meter, dus zoveel meubilair. Ik heb gekozen voor een heel functionele inrichting, waardoor je nog heel sterk de oorspronkelijke ruimte van de kerk ervaart. Dat is met name ook te danken aan de vorm en plaatsing van het paviljoen.”


Bureaulampen ter ondersteuning van de algemene verlichting.

Een tweetal eigenschappen van de kerk vergden de nodige aanpassingen. Allereerst de akoestiek. “Om geluidhinder voor medewerkers tot een minimum te beperken, is om te beginnen het hele paviljoen opgebouwd uit akoestische panelen van roodgebeitst bamboefineer en zijn er baffles en een maskeringsinstallatie aangebracht in de gewelven. Ook de meubels zijn uitgerust met akoestische voorzieningen. Zo staan er akoestische schermen op de bureaus en zijn kasten voorzien van akoestische panelen”, aldus Breuer. “Je probeert elk graantje mee te pikken, waardoor het eindresultaat verbluffend goed is. Voor privacy en rust in de spreekruimten creëerde Breuer een kerkpad door banken op een rij te plaatsen, die een buffer vormen tussen spreekruimten en het ontmoetingsruimte. De wanden van de spreekkamers zijn tevens voorzien van geluidisolerend dubbel glas.



De bovenste verdieping van het paviljoen biedt ruimte aan flexibele werkplekken.

De tweede uitdaging in het monumentale pand was het licht. Glas-in-loodramen hielden daglicht tegen en werden uiteindelijk verwijderd. De effen glasstukken werden verwerkt tot een kunstwerk (dat nu pronkt in de nok van de koorruimte); het glas-in-lood met afbeeldingen is opgeslagen voor eventueel toekomstig hergebruik. In het paviljoen werkten architect Miel Wijnen en lichtarchitect Peter van Kempen voornamelijk met functioneel licht: staande lampen met indirect en direct licht, die gebruikers zelf kunnen instellen. Verder zijn er bureaulampen als directe werkplekverlichting.
Als interieurarchitect diende Breuer ook rekening te houden met het feit dat Combinatie Jeugdzorg het kantoor wilde inrichten volgens de principes van Het Nieuwe Werken (HNW). De Vries: “We wilden 50 flexibele plekken. Mensen vliegen bij ons in en uit. Ze zijn bij de cliënt, komen terug om een verslag te schrijven of om een telefoontje te plegen.” Hoewel het kantoor niet groot is, zitten alle opties qua inrichting conform HNW erin: sta-/zitoverlegplekken, (semi)concentratiewerkplekken, cockpitwerkplekken, aanlandplekken, bel-units van Buzzispace (zowel belcellen (Buzzihood) als Buzzibooth voor geconcentreerd werken). “Voor ons was verder belangrijk dat meubels met elkaar matchen, dat je kunt spelen met de opstelling en alles dan toch bij elkaar past.”
Na een selectieprocedure werd Aarts & Co kantoor- en projectinrichters gekozen als leverancier voor het losse meubilair. “Zij konden met hun scala aan meubels de beste invulling geven aan het ontwerp. En met hun kennis en expertise waren zij een goede aanvulling op het team”, aldus Breuer


De materialisering van het interieur sluit aan bij de kleuren van de kerk.

De pastorie werd ingericht voor het doel van Combinatie Jeugdzorg op deze vestiging: opvang van een zestiental jongeren in de leeftijd van 12 tot 18 jaar. De inrichting moest rust uitstralen, niet te veel prikkels geven en tegen een stootje kunnen. “Daar heb ik in de kleurstelling en inrichting rekening mee gehouden en getracht toch een huiselijke sfeer te creëren”, zegt Breuer. “Bijvoorbeeld door een Expona houten vloer van Leoxx en door meubilair dat kwaliteit uitstraalt, zodat het jongeren uitnodigt daar ook zuinig mee omgaan.” Specifieke eisen – demontabele banken, goed te reinigen bekleding – werden in overleg met Jeroen Hermans van Aarts & Co ingevuld. De zolder fungeert als relax-/ en activiteitenruimte.



Akoestische schermen op de bureaus: één van de manieren om de akoestiekt
te optimaliseren.


De Vries hoopt dat de kerk net als vroeger een sociale functie in de buurt gaat vervullen. Nu al werken jongeren in de keuken, in de bediening en de schoonmaak en in het technieklokaal om te ontdekken waar zij toekomst in zien. Verder is er ruimte gereserveerd in de pastorie voor een tandarts, een huisarts en een NLP-kantoor. De begane grond heeft een publieke functie: mensen kunnen er knutselen, vergaderen, koken, samen eten een boek lenen, et cetera.
Zowel opdrachtgever als interieurarchitect is tevreden met het eindresultaat. Breuer roemt de goede samenwerking tussen alle partijen. “Dat komt denk ik ook door het gebouw. Je wilt allemaal dat het mooi wordt.” De medewerkers van Combinatie Jeugdzorg zijn helemaal om, vertelt De Vries: “Ze ontmoeten elkaar veel meer en genieten van hun omgeving.”


www.studiobreuer.nl
www.aartsenco.nl
www.wijnenarchitectuur.nl