|
‘Daglicht
op werkvloer zorgt voor reductie van stress en vermoeidheid’
Harmonisatie
lichtnorm voltooid
Na vele jaren soebatten is het eindelijk zover: de overkoepelende
Europese norm voor werkplekverlichting is van kracht. De NEN-EN 12464 is
onder meer gericht op de verlichting van de kantoorwerkplek. Niet iedereen
is even gelukkig met de norm.
Het Nederlands Normalisatie-instituut (NEN) heeft samen met de Europese
zusterorganisaties hard gewerkt aan harmonisatie van de lichtnorm. “Door
de toenemende Europese integratie is harmonisatie van normen van het
grootste belang”, stelt ir. Annet van der Horn, secretaris van de
normcommissie Verlichting bij de NEN. “Natuurlijk gaat dit proces niet
altijd even gemakkelijk. Diverse landen hebben in de loop der jaren hun
eigen gewoontes ontwikkeld en in de praktijk blijkt het voor de
verschillende normalisatie-instituten vaak moeilijk afstand te doen van de
eigen normen.”
Lange bijlage
Desondanks werd het pleit onlangs beslecht. Begin februari publiceerde de
NEN de nieuwe norm NEN-EN 12464. De norm vervangt NEN 1890 en NEN-ISO
8995. “De nieuwe norm is evenals de beide oude normen gericht op de
verlichting van werkplekken”, zegt Van der Horn. “In NEN-EN 12464
wordt eerst uitgelegd hoe de verlichtingssterkte, luminantie, reflectie en
dergelijke moeten worden bepaald, en waar allemaal op moet worden gelet.
Daarna volgt een uitgebreide tabel met waarden voor uiteenlopende
werkplekken, van operatietafel tot molens en van kapsalon tot gewone
kantoorruimten. In 2004 volgt een tweede deel van de norm, die betrekking
zal hebben op werkplekken die zich in de open lucht bevinden.”
De
voortgaande Europese integratie noopte tot harmonisering van de norm voor
werkplekverlichting.
In
tegenstelling tot wat vaak gedacht wordt, heeft de nieuwe norm niet de
kracht van een wet. “Het is van belang om onderscheid te maken tussen
publiekrechtelijke en privaatrechtelijke normen. De NEN-EN 12464 is een
privaatrechtelijke norm, die door de verschillende partijen in het
bouwproces kan worden afgesproken. Pas na een dergelijke afspraak is er
een zekere verplichting. De nieuwe norm heeft dus een andere status dan
bijvoorbeeld de norm NEN 2057 voor daglichttoetreding. Deze norm is
opgenomen in het Bouwbesluit en is daarom wél verplicht. Men heeft NEN
2057 nodig om aan een bouwvergunning te kunnen komen.”
Redelijk
Niettemin doen partijen er verstandig aan de NEN-EN 12464 als leidraad te
nemen bij het inrichten van werkplekken. “De gezamenlijke Europese
normalisatie-instituten hebben natuurlijk hun best gedaan om een norm te
ontwikkelen, die redelijk en werkbaar is. Opdrachtgevers in een bouwproces
doen er verstandig aan de norm te volgen, omdat ze daarmee aantonen in een
goede en veilige verlichting voor de werknemers te willen voorzien.” Wat
zijn precies de kenmerken van een goede en veilige verlichting? “Dat
verschilt natuurlijk per type werkplek”, zegt Van der Horn. “Voor de
kantoorwerkplek waar geschreven, gelezen en getypt wordt, geldt in de
nieuwe norm een verlichtingssterkte van minimaal 500 lux op het werkvlak.
Minstens zo belangrijk is de bescherming tegen verblinding. In NEN-EN
12464 wordt gebruik gemaakt van de Unified Glare Rating (UGR). Voor de
kantoorwerkplek moet de UGR minimaal 19 zijn. Tenslotte wordt voor de
kleurweergave een colour rendering index van 80 geëist. Voor
archiefruimten, kopieerruimten en andersoortige werkplekken in de
kantooromgeving gelden overigens weer andere waarden.”
Henk-Jan
Hoekjen
|
