|
Mooie
vrouw met karakter
Sinds
enkele jaren zijn de 16 mm fluorescentielampen op de markt. Hoewel deze
lampen bij de introductie een gouden toekomst werden voorspeld, heeft de
16 mm lamp zijn aanvankelijke faam nog niet waargemaakt. Rob Embrechts,
werkzaam bij verlichtingsfabrikant Etap, legt uit waarom. “De 16 mm-lamp
moet vertroeteld worden als een mooie vrouw.”
Embrechts
begint zijn verhaal met een opsomming van de voordelen van de 16 mm
fluorescentielampen. “Bij de introductie van dit product werden aan deze
lampen een aantal prettige eigenschappen toegeschreven. Zo zijn er de
nodige voordelen met betrekking tot de afmeting. De lamp is dunner, zodat
er elegantere armaturen gebouwd kunnen worden. Verder zijn de lamplengtes
optimaal aangepast aan de gangbare plafondsystemen.” Ook op het gebied
van energieverbruik zijn er voordelen. “De 16 mm-lampen springen
bijzonder zuinig om met energie”, aldus Embrechts. “Daarnaast zijn de
toepassingsmogelijkheden voor het product zeer uitgebreid. Bij de
traditionele 26 mm-lampen wordt de lamplichtstroom hoofdzakelijk door de
lamplengte bepaald. Dit maakt een precieze afstemming tussen de gewenste
lamplichtstroom en de armatuurafmetingen voor een bepaald project niet
altijd eenvoudig. Dankzij de flexibiliteit van de 16 mm-lampen, zijn er
veel meer mogelijkheden om voor een project de juiste lamp te kiezen.”
De 16 mm lamp is dunner, zodat elegantere armaturen gebouwd kunnen
worden.
Reflectorontwerp
Embrechts: “Bij de genoemde voordelen zijn wel enige kanttekeningen te
plaatsen. Ik zei dat de lamplengtes optimaal aangepast zijn aan de
gangbare plafondsystemen. Dit geldt echter alleen voor de lengte van de
armaturen voor 16 mm-lampen. Qua breedte zijn deze armaturen minder
geschikt voor de standaardplafonds en moet de armatuurconstructie dikwijls
aangepast worden.” Ook met betrekking tot de helderheid van de lamp
signaleert Embrechts problemen: “De 16 mm-lampen beschikken over een
hogere lamp-luminantie dan de 26 mm-lampen. Dit houdt in dat het
reflectorontwerp voor de 16 mm-lampen bijzonder zorgvuldig moet gebeuren:
het zomaar verkleinen van de reflector is hiervoor niet de oplossing,
omdat de hogere luminantie van de lamp dan ook zou kunnen leiden tot te
hoge armatuurluminanties. Het is dus niet zo vanzelfsprekend om het
voordeel van de kleinere diameter van de 16 mm-lamp ook nuttig te gaan
gebruiken om kleinere en elegantere armaturen te maken. Klassieke
reflectoroplossingen schieten hier immers tekort.”
Het vinden van een nieuwe wijze van ontwerpen van armaturen is niet het
enige probleem dat aan de dag treedt voor de verlichtingsdeskundige die
besluit te gaan werken met de 16 mm-lampen. Ook met de
temperatuurhuishouding van de lamp moet rekening gehouden worden. “De
lichtstroom van elke fluorescentielamp is afhankelijk van de temperatuur.
Bij 16 mm-lampen is deze temperatuurgevoeligheid echter bijzonder groot.
Dit kan problemen veroorzaken wanneer - zoals in veel kantoren gebeurt -
de lucht via de armaturen afgevoerd wordt. Uit metingen blijkt dat een
daling van 20 procent van de lamplichtstroom geen uitzondering is, wanneer
de luchtafvoer in een 16 mm-armatuur geïntegreerd wordt. We kunnen dan
ook stellen dat luchtafvoer over 16 mm-lampen in de meeste gevallen
afgeraden moet worden.”
Rob
Embrechts: "Om mooie dingen te doen met een vrouw moet je haar eerst
goed leren kennen. Datzelfde geldt ook voor de 16 mm
fluorescentielampen."
Een
laatste nadeel van de 16 mm-fluorescentielampen is volgens Embrechts de
leverbaarheid van deze producten: “Gedurende de eerste jaren na de
introductie van het product waren niet alle versies van lampen en
voorschakelapparatuur beschikbaar. Misschien niet zo verwonderlijk, gezien
het bijzonder productengamma. Voor armatuurfabrikanten was het in die
beginperiode vaak bijzonder moeilijk om gepaste oplossingen voor de
klanten uit te werken.”
Sexist
Betekenen deze nadelen dat er voor de 16 mm-lamp geen toekomst is
weggelegd? Embrechts antwoordt ontkennend op deze vraag: “De
marktintroductie van de nieuwe lamp verliep misschien niet zo voorspoedig
als de lampenfabrikanten gewenst hadden. De armaturenfabrikanten zijn er
echter in geslaagd om speciale armaturen en specifieke
verlichtingsoplossingen te bedenken, die met de typische eigenschappen van
de lamp rekening houden.” Embrechts trekt in dit verband een
vergelijking met een mooie vrouw: “Op het gevaar af voor sexist
uitgemaakt te worden, wil ik een vergelijking maken: de 16 mm-lamp is een
mooie vrouw, maar wel één met een rot-karakter. Om er mooie dingen mee
te doen, moet je haar eerst goed leren kennen. Ik ben er van overtuigd dat
de 16 mm-lamp zal uitgroeien tot een de facto standaard voor verlichting,
mits we het product vertroetelen, alsof het een mooie vrouw is.”
Henk-Jan
Hoekjen
|
