BNA: ‘Eerste tekenen van herstel’

Sinds het topjaar 2008 is er een voor het eerst een voorzichtige kentering zichtbaar in de architectenbranche. “De architectenbranche als de bekende kanarie in de kolenmijn zingt nog niet, maar prevelt wel voorzichtig”, zegt BNA-directeur Fred Schoorl. Uit recente cijfers van de halfjaarlijkse BNA benchmark conjunctuurmeting blijkt dat de gemiddelde werkvoorraad niet verder meer afneemt. Bovendien heeft een toenemend aantal architectenbureaus een positievere verwachting dan een half jaar geleden.

De aantrekkende huizenmarkt, de lage rente en de afschaffing van de btw-integratieheffing per 1 januari 2014 zijn redenen die worden genoemd voor dit voorzichtig optimisme. Ook de schenkings-vrijstelling, het energieakkoord en het vereenvoudigen van de omgevingswet kunnen volgens de bureaus zorgen voor een kleine impuls. “De kabinetsmaatregelen lijken een zetje in de goede richting te geven, de markt lijkt op het dieptepunt, maar uiteindelijk moeten bureaus en hun opdrachtgevers het zelf doen”, aldus BNA-directeur Fred Schoorl.

In het 4e kwartaal neemt het optimisme licht toe: 22 procent van de bureaus is over het laatste kwartaal positief gestemd tegenover 16 procent in het 1e kwartaal. De helft van de architectenbureaus verwacht in het 4e kwartaal van 2014 een gelijkblijvende of stijgende omzet. Voor heel 2013 daalt het aantal opdrachten en de omzet echter met gemiddeld circa 5 procent. Het percentage bureaus dat het aantal medewerkers ziet groeien is 5 procent, terwijl de helft van de bureaus een verdere krimp in de bezetting verwacht. De sterke concurrentie blijft zorgen voor druk op de honoraria.

Transformatie en renovatie, hergebruik en herontwikkeling, verbetering en verduurzaming, planvorming, onderzoek, gebiedsontwikkeling en advies zijn de typen opdrachten waar bureaus het meeste van verwachten. Particulieren doen het relatief goed, mede dankzij de tijdelijke btw-verlaging, de lage rentestand en licht aantrekkende huizenmarkt. Met name de transformatie van kantoren en andere oude bedrijfspanden naar woningen is een interessante markt voor architecten. Ook bedrijvenproejcten, gemengde projecten en zorgprojecten nemen in belang toe. Nieuwbouw en kantoren bieden in de ogen van bureaus weinig kansen. Een klein maar toenemend aantal bureaus is buiten de landsgrenzen actief, waarbij de verwachtingen vooral voor Duitsland, België en – bij de grotere bureaus – Azië positief zijn.